Het Van Abbemuseum bezit een van de belangrijkste en grootste collecties ter wereld van de Russische kunstenaar El Lissitzky (1890-1941).

Hij was misschien wel de meest dynamische kunstenaar van zijn tijd. Lissitzky is van groot belang voor het Van Abbemuseum. Zijn werk, zijn ideeën en zijn artistieke doelen komen sterk overeen met de betrokkenheid van het museum bij het experiment, bij radicale creativiteit en bij het publiek. Lissitzky maakte geen statische, afgeronde werken. Zijn creativiteit was dynamisch, openbaar, vol plannen en projecten, vol leven.

Het museum wil dat leven – die vitaliteit - graag zichtbaar maken voor onze tijd. Het project Lissitzky + bestaat uit drie tentoonstellingen die de komende drie jaar, elk met een eigen thema, Lissitzky’s oeuvre in een nieuw licht plaatsen. Voor deze nieuwe presentaties wordt een hele verdieping van de Nieuwbouw van het museum opnieuw ingericht. In de eerste tentoonstelling staat Overwinning op de Zon, de futuristische opera die in 1913 voor het eerst in St. Petersburg werd uitgevoerd, centraal. ‘Overwinning op de Zon’ De Russische kunstenaar Kazimir Malevitsj ontwierp de meest fantastische kostuums en decors voor de eerste uitvoering in 1913.

Na de Russische Revolutie werd deze opera voor de tweede keer uitgevoerd. Dat gebeurde in 1920 in Vitebsk door de leden van de beweging Unovis (pleitbezorgers van de nieuwe kunst), een groep kunstenaars die streefden naar een nieuwe en dynamische vorm van kunst. Geïnspireerd door deze uitvoering bedacht Lissitzky dat je het theaterstuk ook zou kunnen mechaniseren. Hij ontwierp een aantal figuren en een dynamische omgeving waarin deze geplaatst zouden kunnen worden. Het Van Abbemuseum bezit niet alleen het uiteindelijke resultaat, de Figurinnenmappe; een map met litho’s van een aantal personages uit de opera, maar ook de unieke ontwerptekeningen voor deze figuren en een aantal drukproeven. Het museum heeft Prof. dr. John Milner van het Courtauld Institute in Londen, kenner van de Russische avant-garde, gevraagd om een serie presentaties rondom de Lissitzky collectie te bedenken.

Het doel van deze serie is om het oeuvre van Lissitzky en zijn collega’s en tijdgenoten in een aantal verschillende contexten te tonen. Het drieluik laat een nieuw licht schijnen, niet alleen op de persoon Lissitzky, maar ook op de context van zijn werk en de tijd waarin het gemaakt werd. Lissitzky kan worden beschouwd als belangrijk voorloper van de hedendaagse kunstenaars, iemand die zich bewust is van zijn sociale en politieke rol maar ook van de eisen die hij zichzelf en anderen stelt met betrekking tot artistieke innovatie.

De tweede tentoonstelling (september 2010 tot september 2011) toont het werk van Lissitzky samen met dat van een aantal radicale vrouwelijke kunstenaars waarmee hij heeft samengewerkt, terwijl de derde (september 2011 tot september 2012) zich concentreert op de dynamische menselijke figuur. Conservator Gastconservator van het project is John Milner, projectleider bij het Van Abbemuseum is Willem Jan Renders.