De Opening: "Een concertgebouw is pas van iedereen als iedereen zichzelf erin herkent"
Van 28 tot en met 30 augustus staat Eindhoven in het teken van De Opening, de landelijke aftrap van het nieuwe culturele seizoen. Als gaststad verwelkomt Eindhoven duizenden bezoekers voor een weekend vol kunst, cultuur en ontmoeting. Ook Muziekgebouw Eindhoven opent haar deuren met een programma dat laat zien waar de organisatie vandaag voor staat: toegankelijkheid, verbindingen talentontwikkelingtussen mensen en culturen. In gesprek met Jessica Dassen ontdekken we hoe De Opening perfect aansluit bij de weg die Muziekgebouw Eindhoven de afgelopen jaren heeft afgelegd.
Voor wie denkt dat een concertgebouw vooral draait om klassieke muziek, pluche stoelen en een avondje uit, heeft Jessica Dassen, Hoofd Culturele en Zakelijke Activiteiten bij Muziekgebouw Eindhoven, een verrassende boodschap."Dat hoort er allemaal bij," zegt ze lachend. "Maar als je door Eindhoven loopt, zie je een stad die veel groter en kleurrijker is dan dat. Dan moet je als cultureel huis de vraag durven stellen: wie zien we eigenlijk nog niet terug in onze zalen?"
De voorbereidingen voor De Opening zijn al in volle gang. Eind augustus is Eindhoven gaststad van de landelijke aftrap van het culturele seizoen. Drie dagen lang verandert de stad in één groot podium voor kunst, cultuur en ontmoeting. Muziekgebouw Eindhoven speelt daarin een prominente rol met een programma dat misschien wel beter dan ooit laat zien waar het gebouw de afgelopen jaren naartoe is gegroeid."
Voor ons is De Opening niet zomaar een festivalweekend," vertelt Dassen. "Het is eigenlijk een viering van een reis die we als team al jaren maken."
Van programmeren vóór naar programmeren mét
Die reis begon met een simpele constatering: "Als je zegt dat je er bent voor alle Eindhovenaren, dan moet je jezelf ook afvragen of alle Eindhovenaren dat zo ervaren."De afgelopen jaren bouwde Muziekgebouw Eindhoven daarom stap voor stap aan een inclusievere programmering. Niet door simpelweg andere artiesten te boeken, maar door gemeenschappen actief te betrekken bij het maken van programma's."
Dat is misschien wel het belangrijkste verschil," zegt Dassen. "We programmeren niet vóór een gemeenschap, maar mét een gemeenschap."Dat leidde tot festivals als Witaj Eindhoven, Merhaba Eindhovenen recent Bladi Festival. Initiatieven waarbijrespectievelijkPoolse, Turkse en Marokkaanse Eindhovenaren niet alleen bezoeker zijn, maar mede-maker.Het programma van het festival wordt ontwikkeld voor en door de gemeenschap.
"Het succes daarvan zit niet in ons gebouw. Het succes zit in de mensen die hun netwerk, hun verhalen, hun energie en hun vertrouwen hebben ingebracht. Zonder hen waren deze festivals nooit geworden wat ze nu zijn.""Daar ben ik ongelooflijk trots op. Maar minstens zo trots ben ik op het team van Muziekgebouw Eindhoven. Dit is geen project van één afdeling. Van techniek tot marketing, van productie tot horeca: iedereen heeft hieraan meegebouwd."
De Opening op zondag: Eindhoven in één gebouw
Die gedachte komt misschien wel het sterkst terug op de zondag van De Opening.Onder de noemer Your World, Your Musicstaat die dag volledig in het teken van de internationale gemeenschappen van Eindhoven. Het gebouw verandert in een ontmoetingsplek waar culturen elkaar niet alleen laten zien, maar ook vieren."Als je Eindhoven in één gebouw zou willen samenvatten, dan wordt dit die dag."
Het meest in het oog springende onderdeel? De Latijns-Amerikaanse gemeenschap brengt onder de noemer Hola Eindhovenhaar cultuur naar Muziekgebouw Eindhoven."Negentien landen. Negentien verhalen. Negentien keukens, muziekstijlen en tradities."Jessicaglimlacht."Ik denk dat bezoekers vooral heel veel kleur gaan zien. En heel veel eten."
Maar achter het feest schuilt ook een diepere boodschap:"Wat we willen laten zien, is dat cultuur niet iets is wat je consumeert. Cultuur ben je zelf. En hoe mooier het wordt als je die verschillende verhalen naast elkaar laat bestaan."
Zaterdag: investeren in morgen
Waar zondag draait om gemeenschappen, staat zaterdag in het teken van talentontwikkeling en de toekomst.Het programma draagt niet voor niets de titel Your Talent, Your Future.
"Als culturele instelling moet je vooruitdenken. Niet alleen over volgend seizoen, maar over de volgende generatie.Dat betekent investeren in educatie, jongeren en nieuwe makers. Maar ook in mensen die misschien nog nooit een klassieke concertzaal van binnen hebben gezien.Toegankelijkheid gaat niet alleen over ticketprijzen. Het gaat ook over drempels wegnemen,” zegt Dassen.
Daarom kunnen bezoekers op zaterdagelk uur aansluiten bij een korte introductie rondom Vivaldi's Vier Jaargetijden.Geen ingewikkelde muziekgeschiedenisles, maar een leuke manier om te ontdekken waar je eigenlijk naar luistert.En wie vervolgens nieuwsgierig is geworden, kan 's avonds aanschuiven bij een Candlelight Concert.
Uiteindelijk gaat het om ontmoeting
Als het gesprek ten einde loopt, komt Dassen nog één keer terug op wat haar persoonlijk drijft.Niet een artiestofeen concertmaar ontmoeting.
"Het mooiste moment is niet alleen wanneer een zaal uitverkocht is. Het mooiste moment is wanneer iemand zegt: ik wist niet dat dit ook voor mij was."Als we dat gevoel tijdens De Opening kunnen meegeven aan duizenden bezoekers, dan is ons weekend geslaagd."
En misschien is dat uiteindelijk precies waar Muziekgebouw Eindhoven de afgelopen jaren aan heeft gebouwd: niet alleen een plek waar muziek klinkt, maar een plek waar een hele stad zichzelf kan herkennen.
De Opening vormt tegelijkertijd het startschot van een nieuw cultureel seizoen in Muziekgebouw Eindhoven. De komende maanden staan opnieuw tal vanconcerten en evenementen op het programma, variërend van pop en jazz tot klassiek, global en meer. Een uitnodiging aan iedere Eindhovenaar om iets nieuws te ontdekken.