Hoe lang is feminisme nog nodig?
In deze editie van Eindless is de Jongerenredactie voor het eerst aan de slag gegaan, in juni nemen zij het helemaal over. Ook ik mag dan mijn podium afstaan aan jongeren.
Via de Professionele Werkplaats Maatschappelijke Impact kwam ik uit bij twee jonge dames, Sena en Joana. Bij de kennismaking bleek het thema waar zij over willen schrijven feminisme te zijn. Meteen kwam er een grote glimlach op mijn gezicht. Aangenaam, medefeministen! Ze vertelden enthousiast hoe zij als twee jonge dames in het leven staan, tegen welke obstakels zij aanlopen en waar zij nog graag verandering voor vrouwen zien ontstaan. Fantastisch natuurlijk, dat ook de jongere generatie mede-eigenaar wordt van een gelijkwaardige samenleving voor vrouwen, en zich daar ook voor wil inzetten.
Heel waardevol om te zien dat het voor hen een vanzelfsprekendheid is de vrijheid te hebben om zich uit te spreken.
Toch maakte mijn enthousiasme vrij snel na ons gesprek plaats voor wat pessimisme. Hoe kan het dat deze strijd nog niet gestreden is? Hoe kan het dat na zoveel generaties ook meiden van 19 zich druk moeten maken over hoe zij als vrouwen hun rechten krijgen? Sterker nog, in deze tijd moeten ze zelfs extra waakzaam zijn dat de vrouwenrechten die eerder zijn bevochten niet afgepakt gaan worden.
Kijk je naar de geschiedenis van het feminisme, dan lijkt het alsof er al zoveel gewonnen is. Aan het begin van de twintigste eeuw vochten vrouwen in Nederland voor het recht om te stemmen. Dat recht kwam er. Later volgden andere mijlpalen. Vrouwen kregen meer toegang tot onderwijs en werk, het werd mogelijk om zonder toestemming van een man een bankrekening te openen en wetten veranderden waardoor mannen en vrouwen juridisch gelijker werden. Met de nadruk op juridisch, niet cultureel. En ook al is die juridische basis enigszins verankert, we lezen bijna dagelijks krantenkoppen waarin die ongelijkheid zich manifesteert en hoe subtiel en venijnig dat tot uiting komt. Zoë Papaikonomou schrijft daar veel over, aanrader als eyeopener.
Terug naar Joana en Sena. Elke generatie feministen voor hen duwde de deur een stukje verder open en zo werd het feminisme een bredere beweging waarin vrouwen hun stem opeisen in politiek, cultuur en werk. De problemen waar Joan en Sena tegenaan lopen zijn anders dan vroeger. Er is nu een hele onlinewereld bijgekomen die een serieuze en soms letterlijke bedreiging vormt voor vrouwen. Hoe zorg je dat je daar weerbaar tegen wordt en invloed op krijgt, zodat er niet te veel kapot gemaakt wordt? Dat is misschien wel de grootste uitdaging van deze tijd: niet alleen vooruit blijven gaan, maar ook beschermen wat al bereikt is.
Toch ben ik hoopvol. Jongeren discussiëren over consent, genderrollen, representatie en mentale vrijheid. Ze stellen vragen die vroeger minder hardop werden gesteld.
En dat is precies waar verandering begint, vragen stellen en in gesprek gaan met elkaar. Misschien is feminisme daarom geen strijd met een duidelijk eindpunt. Het is eerder een gesprek dat elke generatie opnieuw moet voeren.
Over macht, kansen, vrijheid en respect. Want zolang jongeren zich blijven uitspreken, blijft de deur openstaan voor vooruitgang. Misschien niet in één grote sprong, maar in kleine stappen. En soms begint zo'n stap gewoon met twee negentienjarige dames die zeggen: dit kan beter!
LOUBNA BAKRA
Community builder Woensel West, community librarian Woensel Zuid