I Didn’t Cross The Border, The Border Crossed Me | Museum W

| | |

Een hek, een paspoort of lijnen op een kaart: sommige grenzen zijn duidelijk zichtbaar. Andere zijn moeilijker aan te wijzen. Ze liggen besloten in verwachtingspatronen, of in angst voor de ander of vooroordelen. Vanaf zaterdag 17 oktober nodigt de groepstentoonstelling I Didn't Cross The Border, The Border Crossed Me in Museum W je uit om stil te staan bij wat grenzen voor jou betekenen. De tentoonstelling brengt ruim dertig kunstwerken van zestien opkomende en gevestigde kunstenaars samen.

 

Een grens bepaalt meer dan waar het ene land ophoudt en het andere begint. Dat laten de kunstenaars zien met uiteenlopende kunstwerken, van sculptuur, fotografie tot schilderkunst.
Kiki van Eijk en Joost van Bleiswijk die samen de Eindhovense ontwerpstudio Kiki & Joost vormen, verzorgen de vormgeving van de tentoonstelling. In iedere zaal klinkt spoken word van Salma Ali, voormalig stadsdichter van Weert.
In Museum W staan de thema's identiteit en zingeving centraal. Vanuit deze begrippen stelde de Eindhovense curator Haiko Sleumer de tentoonstelling samen. Grenzen geven namelijk vorm aan het leven en de identiteit van mensen. Haiko: "Veel mensen vinden het prettig dat grenzen helderheid en houvast bieden. Ze kunnen je vrijheid geven, maar je tegelijkertijd ook belemmeren. Denk aan landsgrenzen, of aan maatschappelijke of normatieve grenzen die je ervan weerhouden je eigen identiteit te onderzoeken en jezelf te kunnen zijn. Door soepeler om te gaan met die strikte scheidslijnen, ontstaat er meer ruimte voor andere perspectieven en verhalen. De kunstenaars in de tentoonstelling laten zien hoe je ook anders om kan gaan met dit soort grenzen.'
Bij de keuze van kunstenaars en kunstwerken stond voor Haiko diversiteit centraal: 'Bij het samenstellen van de tentoonstelling lette ik op de verhouding tussen mannen en vrouwen en zorgde ik voor uiteenlopende kunstvormen, van textiel, sculptuur tot fotografie. Gevestigde internationale namen doen mee, maar ook opkomende Nederlandse kunstenaars. Zij brengen ieder hun eigen verhalen en perspectieven op het thema mee."
Hij beschrijft de tentoonstelling als een zintuiglijke ervaring, waarin ook de gedichten die Salma Ali voor elke zaal schreef een plek hebben. 'Ik hoop dat bezoekers geïnspireerd de tentoonstelling verlaten en aan het denken worden gezet over welke grenzen zijzelf dagelijks trekken. Maar het mooiste vind ik als mensen zichzelf herkennen en vertegenwoordigd voelen.'

 

Ontmoeten zonder elkaar te kennen

Grenzen kunnen ook tussen generaties bestaan. In het wandkleed We met online eert Dakota Magdalena Mokhammad haar Afghaanse oma, die ze nooit heeft ontmoet. Ze maakte het afgelopen zomer voor Museum W in het TextielLab in Tilburg. Via online archieven, Afghaanse literatuur en historische prenten reconstrueerde Dakota stukje bij beetje een verloren familiegeschiedenis en ontdekte ze de rijkdom van haar Afghaanse roots. De titel verwijst naar deze digitale kennismaking: een manier om zich te verbinden met een geschiedenis die ze niet zelf heeft meegemaakt. De zoektocht past bij Dakota's eerdere werk. Ze vlecht vaak thema's zoals identiteit, cultuur en queerness samen in kunstwerken van textiel en hout.

 

Niet zomaar aanraken

Living Alone (Together) is een langlopend kunstproject van Hanneke Wetzer. In de eerste coronalockdown kocht ze online een levensechte siliconen sekspop: Nadiah. 'Ik had behoefte aan sociaal contact, maar ik wilde niemand aansteken of aangestoken worden. Dus werd Nadiah mijn lockdownbuddy. Na de pandemie kon ik haar niet wegdoen. Ik ben te gehecht geraakt, ze is mijn huisgenoot.'
Nadiah werd ook het model voor een serie zwart-wit foto's van hun dagelijkse leven. Ze eten samen, spelen met de katten, vieren feestdagen en kijken Netflix. Hanneke deelt de beelden op het Instagramaccount @me_and_my_dollfriend, dat veel positieve reacties krijgt.
Maar ook rond Nadiah spelen grenzen een rol. Vooral als het gaat om consent, aanraking en toestemming: 'Uit eigen ervaring weet ik dat mensen Nadiah altijd willen aanraken. Ze zijn benieuwd hoe ze voelt. In de tentoonstelling nodig ik mensen uit om die drang te onderdrukken. Om zich af te vragen: waarom wil ik haar eigenlijk aanraken? En wat maakt dat ik denk dat ik dat mag?"
Hanneke verwondert zich over die fascinatie. 'Je knijpt een onbekende toch ook niet zomaar in de armen of voeten? Waarom doen mensen dat dan wel bij Nadiah? Omdat ze een sekspop is, lijkt haar lichaam ineens publiek bezit te worden. Ik hoop mensen bewust te maken van hun eigen grenzen en die van een ander. Misschien kunnen we allemaal wel wat liever zijn.' Ook Hanneke's serie Beings (zie de cover), met inkttekeningen van naakte lichamen, maakt deel uit van de tentoonstelling. Vier tekeningen worden uitvergroot tot behang.
Waar Nadiah vragen oproept over aanraking, onderzoekt Hanneke hier hoe we naar lichamen kijken: 'Sommige tekeningen zijn erotisch, maar echt niet allemaal. Dit project gaat over body positivity en het menselijk lichaam. Zoveel jonge mensen zijn bang voor rimpels, of een buikje, maar schoonheidsidealen najagen is niet realistisch. Dat hoop ik over te brengen met Beings.'

 

Stap je over de lijn?

Ook de inrichting van de tentoonstelling zet je aan het denken over grenzen.
Kiki & Joost maken het thema in iedere zaal zichtbaar of voelbaar met ruimtelijke ingrepen. Meteen al in de eerste ruimte stuit de bezoeker op zwarte lijnen. Eentje doorkruist de vloer, dat jou de vraag stelt: stap je eroverheen? In een andere ruimte daagt een installatie van glazen kralen in een mistige, intieme setting de persoonlijke ruimte je uit: laat je je raken of bewaar je afstand?
Ook in hoe de kunstwerken geplaatst zijn, wordt met vaste verwachtingen gespeeld. Kiki & Joost willen voorkomen dat het ene werk belangrijker lijkt dan het andere en nodigen bezoekers uit om anders te kijken. Een werk van Nan Goldin hangt bijvoorbeeld niet aan de wand, maar achter een afscheiding.
Tijdens de Dutch Design Week van dinsdag 17 t/m woensdag 25 oktober 2026 presenteren Kiki & Joost het ontwerp van deze tentoonstelling. De maquette is dan te zien in hun studio aan de Gabriël Metsulaan 1 in Eindhoven. In Museum W blijft het thema Grenzen dus zeker niet beperkt tot kunst aan de muur. Ook als bezoeker verken je voortdurend grenzen: waar blijf je staan, wat
laat je dichtbij komen en welke lijn ga je over?

 

ZA 17 oktober 2026 t/m ZO 14 maart 2027
Museum W, Meikoel 2 Weert | DI t/m ZO 11.00 tot 17.00 I Didn't Cross The Border, The Border Crossed Me
Groepstentoonstelling
Tickets & actuele informatie
www.museumw.nl