Tussen Culturen; Zeeuws-Vlaanderen
Een van de meest veelzijdige instrumenten ter wereld is de klarinet. En als je hem ooit prachtig hebt horen klinken in het Microlab, dan is de kans groot dat je naar Steven Henry luisterde. Hij begon al op jonge leeftijd met spelen en specialiseerde zich later in de basklarinet, een opvallend lid van de klarinetfamilie. Dit instrument wordt vaak gezien als de cello onder de blaasinstrumenten en heeft het grootste bereik.
Zelf kan hij zich wel vinden in een speelse omschrijving uit the Urban Dictionary (vrij bewerkt, 2011): 'The bass clarinet is an instrument descended from heaven. Forged by God himself in the fires of Mt. Selmer with wood taken from the trees of the Garden of Eden, it is said that when one such instrument is played, storms dissipate and seas are calmed. In the hands of an expert, the Bass_Clarinet's power can be weaponized, calling in lightning and magic to crash down upon a flabbergasted audience. A holy weapon in music. We call it: the bassclarinet.'
Steven Henry is geboren en opgegroeid in Oostburg, een klein dorp in Zeeuws-Vlaanderen: 'Helemaal in het zuidwesten van Nederland. Toen ik een jaar of elf was, ging ik bij een plaatselijk harmonieorkest. Van alle blaasinstrumenten sprak de klarinet me het meest aan. Wat me vooral fascineerde, waren de vele kleppen en hoe het instrument technisch in elkaar zat. Ja, ik was toen al geïnteresseerd in techniek.'
Naast muziek studeerde je natuurkunde. Heeft dat je manier van werken beïnvloed?
'Voordat ik klarinet ging studeren aan het conservatorium in Tilburg, begon ik met toegepaste natuurkunde aan de TU/e. Daar raakte ik gefascineerd door hoe geluid ontstaat met elektronica en door de fysica achter instrumenten. Als klarinettist en componist voor harmonie zag ik eerst weinig mogelijkheden om muziek en technologie te verbinden. Dat veranderde toen ik me ging specialiseren in basklarinet. Ik kwam in contact met Matthias Müller van de ZHdK in Zürich. Hij ontwikkelde motion-sensor technologie: SABRE (Sensor Augmented Bass Clarinet Research). Dat wakkerde mijn interesse aan om hedendaagse klassieke muziek te combineren met technologie. Inmiddels werk ik met sensorringen (Genki Wave) en handschoenen (MiMu Gloves), waarmee ik tijdens optredens allerlei effecten kan aansturen. Mijn technische achtergrond helpt enorm! Ik programmeer een deel van mijn software zelf. Ik denk dat mijn studie natuurkunde ervoor zorgt dat ik niet bang ben om te experimenteren.'
Welke eigenschappen moet een componist hebben?
'Openstaan voor je omgeving, durven experimenteren en analytisch kunnen denken helpen zeker. Ik ben autodidact als componist, al krijg ik natuurlijk veel feedback van collega-muzikanten. Zo heb ik een tijd geleden soundtracks gemaakt voor de animatiedocumentaireserie Verborgen Verhalen van Xavier van Delft en zijn team.'
Je geeft ook les. Wie kiezen voor dit instrument?
'De meeste van mijn leerlingen zijn volwassenen. Sommigen willen zich verder ontwikkelen, anderen worden simpelweg verliefd op de basklarinet. ledereen is welkom, op elk niveau, zolang je plezier hebt in muziek maken. Naast mijn studio in het Microlab - waar ik componeer, onderzoek, experimenteer, repeteer en lesgeef geef ik ook een paar uur per week natuurkunde op het Novalis College, een vrije school.'
Waar ben je het meest trots op als docent?
'Mensen het plezier laten ervaren van muziek en wetenschap, en hen inspireren om hun eigen pad te vinden.'
Ben je betrokken bij het culturele leven in Eindhoven?
'Mijn werk draait momenteel veel om technologie. Eindhoven is natuurlijk een echte techstad, dus dat sluit goed aan. Ik experimenteer met mijn handschoenen en werk aan nieuwe vormen van performance. Binnenkort start ik ook onderzoek naar het gebruik van Al om live nieuwe muziek te genereren tijdens optredens. Ook werk ik samen met andere muzikanten en ben ik als basklarinettist en docent betrokken bij de regionale harmonie-en fanfarewereld."
Wat mis je nog in de lokale muziekscene?
'Café Wilhelmina had vroeger elke maandag geweldige jazzconcerten. En ook café Kraaij & Balder had een levendige livescene. Natuurlijk zijn er nu plekken als POM, Pand P en Fifth, maar ik mis kleinere en middelgrote podia waar onverwachte en interessante optredens plaatsvinden - of dit nu is voor theater, dans, comedy of muziek.'
Is dit werk niet vermoeiend?
'Nee, helemaal niet. Muzikant zijn is het mooiste beroep dat er is. Juist omdat ik het kan combineren met onderzoek, experiment en technologie. Het is soms financieel uitdagend, maar een kleine baan als docent geeft stabiliteit en de vrijheid om mijn eigen projecten te doen. En natuurkunde geven vind ik ook gewoon leuk.'
Is dit werk niet vermoeiend?
'Nee, helemaal niet. Muzikant zijn is het mooiste beroep dat er is. Juist omdat ik het kan combineren met onderzoek, experiment en technologie. Het is soms financieel uitdagend, maar een kleine baan als docent geeft stabiliteit en de vrijheid om mijn eigen projecten te doen. En natuurkunde geven vind ik ook gewoon leuk.'
Waar werk je nu aan?
"Vorig jaar november was mijn collega Majella Clarke uit Helsinki hier. Zij combineert ook muziek en technologie. We hebben drie dagen geëxperimenteerd en een klein concert gegeven. Dat krijgt zeker een vervolg. Ook bijzonder was een project in de Catharinakerk, waarbij ik mijn sensoren koppelde aan het orgel. Dat was een magische ervaring - voor mij en het publiek. Komend seizoen wil ik daar een vervolg aan geven. In maart 2027 organiseer ik samen met RICK's Clarinet Choir, dirigent Lieke Ceelen en Philzuid-soloklarinettist Jules Baeten een Belgisch-Nederlands klarinetweekend in Weert. En waar ik misschien wel het meest naar uitkijk: in juli ben ik uitgenodigd om een recital te geven tijdens het International Clarinet Festival in Seoul. Daar heb ik enorm veel zin in.'
STEVEN HENRY
Als je op de hoogte wilt blijven van Stevens activiteiten, bezoek dan zijn website stevenhenrymusic.com en abonneer je op zijn nieuwsbrief.